Güç Elektroniği

SEPIC Dönüştürücü

Buck sadece düşürür, boost sadece yükseltir. Peki girişiniz bazen çıkışın üstünde bazen altındaysa? SEPIC (Single-Ended Primary-Inductor Converter) tam bunun için: tek topolojiyle hem düşürür hem yükseltir ve klasik buck-boost'un aksine çıkışı ters ÇEVİRMEZ (giriş ile aynı polarite). Üstelik seri kuplaj kondansatörü (Cs) giriş ile çıkış arasında DC yolunu keser — çıkış kısa devre olsa bile DC akım kaynağa geri akmaz, doğal bir koruma.

Sır L1–Cs–L2 üçlüsündedir. Kuplaj kondansatörü Cs, kararlı halde ortalama Vin kadar şarj olur. Anahtar iletimdeyken her iki bobin de enerji depolar; anahtar kesildiğinde L1'in akımı Cs üzerinden, L2'nin akımı diyot üzerinden çıkışa akar. Cs bu iki bobini "yüzdürerek" enerjiyi giriş tarafından çıkış tarafına aktarır.

Çıkış oranı buck-boost ile aynıdır ama pozitiftir: Vout = Vin·D/(1−D). Duty %50'de Vout ≈ Vin; %50'nin altında düşürür, üstünde yükseltir. Örneğin 3.0–4.2 V arası dalgalanan bir Li-ion pilden sabit 3.3 V üretmek SEPIC'in klasik işidir. Bedeli iki bobin ve bir kuplaj kondansatörüdür.

Formüller

Vout = Vin · D / (1 − D)

D = 0.5 → Vout ≈ Vin

VCs(ort) ≈ Vin

⚡ Bu dersi simülatörde aç — ücretsiz

Kendini Sına

SEPIC'in klasik (inverting) buck-boost'a göre temel avantajı nedir?

Cevap: Çıkışın giriş ile aynı polaritede (ters çevrilmemiş) olması — SEPIC hem düşürür hem yükseltir ve çıkışı ters ÇEVİRMEZ; klasik buck-boost ise negatif çıkış verir.

SEPIC'te çıkışın girişe eşit (Vout ≈ Vin) olması için duty cycle yaklaşık kaç olmalıdır?

Cevap: %50 — Vout = Vin·D/(1−D); D=0.5 → Vout = Vin·0.5/0.5 = Vin.

← 3-Faz Sistemler ve Doğrultma Buck-Boost Dönüştürücü →