Elsia Tüm Dersler

Güç Elektroniği

Güç Faktörü Düzeltme (PFC)

Basit bir köprü doğrultucu + büyük kondansatör, şebekeden akımı yalnızca gerilim tepelerinde kısa ani darbeler hâlinde çeker. Sonuç: gerilim düzgün sinüs, ama akım sivri darbelerden ibaret. Bu, güç faktörünü (PF) düşürür (tipik 0.5–0.6); şebekeden görünürde çok daha fazla akım (VA) çekilir, iletim kayıpları artar ve şebeke kirlenir. PFC akımı gerilimine benzeterek bu sorunu çözer.

En yaygın çözüm boost-PFC'dir: doğrultucu ile yük arasına bir boost katı konur ve kontrolör, bobin akımını giriş gerilimi sinüsünün şeklini takip edecek biçimde zorlar. Böylece akım gerilimle aynı fazda ve sinüs biçiminde olur → PF ≈ 0.99. Çıkış tipik 400 V DC baraya yükseltilir; sonrasını izole bir DC-DC katı besler.

Güç faktörü aslında iki şeyin çarpımıdır: PF = cosφ × 1/√(1+THD²). İlk terim faz kaymasını, ikincisi akımdaki harmonik bozulmayı (THD) cezalandırır. Doğrultucu darbeleri 3., 5., 7. harmoniklerle doludur; IEC 61000-3-2 gibi standartlar bunları sınırlar. İyi bir PFC hem cosφ'yi 1'e hem THD'yi %5'in altına çeker.

Formüller

PF = P / S = P / (Vrms·Irms)
PF = cosφ · 1/√(1 + THD²)
Boost-PFC: Vbara ≈ 400 V (230 V şebeke)

⚡ Bu dersi simülatörde aç — ücretsiz

Kendini Sına

Aktif PFC devresinin temel amacı nedir?
Cevap: Şebeke akımını gerilimle aynı fazda ve sinüs biçiminde çekmek — PFC, akımı gerilime benzeterek güç faktörünü ~1'e çıkarır ve harmonikleri azaltır.
Akım tam fazda (cosφ ≈ 1) ama %75 THD içeriyorsa güç faktörü yaklaşık kaçtır?
Cevap: 0.8 — PF = 1/√(1+0.75²) = 1/√1.5625 = 1/1.25 = 0.8.