Elsia Tüm Dersler

Analog Elektronik

Diyot ve Doğrultma

Diyot, elektriğin tek yönlü kapısıdır — bisiklet pompasının sibobu gibi: hava içeri girer ama geri çıkamaz. Akımı yalnızca anottan katoda geçirir ve geçiş için üzerinde küçük bir "giriş ücreti" düşer: silisyumda ~0.7 V.

AC, yönü sürekli değişen akımdır; çoğu cihaz ise tek yönlü DC ister. Tek diyot AC'nin sadece pozitif yarısını geçirir (yarım dalga). Dört diyotlu köprü, negatif yarıyı da "yukarı katlar" (tam dalga) — böylece boşluklar yarıya iner ve trafo iki kat verimli kullanılır.

Doğrultulmuş dalga hâlâ inişli çıkışlıdır. Filtre kondansatörü bir su deposu gibi tepelerde dolar, çukurlarda yükü besler. Kalan dalgalanmaya ripple denir: ΔV ≈ I/(f·C) — daha büyük depo (C) veya daha sık dolum (f) → daha düz DC.

Formüller

Vout(tepe) ≈ Vin(tepe) − n·0.7 V (n: iletimdeki diyot sayısı)
ΔVripple ≈ I_yük / (f_ripple · C)

⚡ Bu dersi simülatörde aç — ücretsiz

Kendini Sına

Tam köprü doğrultucuda aynı anda kaç diyot iletimdedir?
Cevap: 2 — Her yarım dalgada köprünün çapraz iki diyotu iletir.
50 Hz şebekede tam dalga doğrultma sonrası ripple frekansı kaçtır?
Cevap: 100 Hz — Her iki yarım dalga da çevrildiği için tepe sıklığı 2×50 = 100 Hz olur.